بخش پنجم : در وظايف و تكاليف ايام غيبت فصل اول : در وظايف و تكاليف ايام غيبت و ظهور اين باب در بيان دو نوع وظيفه است : يكى وظيفهء هر فرد در زمان غيبت ، و ديگر وظيفه در وقت ظهور . اما نوع اول : پس مقصود از وى تمام وظايف شرعيه نيست ، زيرا كه حال آن‌ها از كتب فقيه معلوم است و تفصيل آن به تمامه مستلزم نوشتن يك دوره فقه است . اجمالا معلوم است كه زمان غيبت با زمان حضور از جهت تكاليف فرق نمىكند و آن‌چه بر اين امر تصريح دارد اين است : به حضرت صادق عليه السّلام عرض شد : بر ما روايت شده كه صاحب اين امر زمانى مفقود خواهد شد ، پس در آن وقت چه بايد كرد ؟ فرمود : « متمسك شويد به امر اول كه بر او بوديد تا اين‌كه ظاهر شود براى شما » . و نيز فرمود : « تمسك كنيد به آن‌چه در دست شما است تا امر روشن شود » . و نيز فرمود : « فتره‌اى واقع خواهد شد كه دسترسى به علم نداشته باشيد . گفتند : پس چه كنيم در آن وقت ؟ فرمود : بر همان چه الان هستيد باشيد تا ستارهء شما طلوع كند » . « 1 » بلكه مقصود آن وظيفه‌اى است كه غيبت موجب آن شده و يا مقدّمات آن را فراهم كرده كه اگر غيبت نبود اين امور نبود تا در مقابل آن وظيفه و حكمى مقرّر شود و مجموع

--> ( 1 ) - غيبت نعمانى 104 ؛ بحار 52 / 133 ح 37 .